Hoofdstukken
Dendrochronologie × open sterftedata

Elke ringis een jaar.Elke dag,een spoor.

Belgische sterfteringen veranderen dagelijkse sterfte van 1992 tot 2025 in een doorsnede die als een boom naar buiten groeit. Het interactieve hout bewaart de telling van elke brondag; kleur toont de afstand tot een recente seizoensbasis.

34jaarringen
1992–2025de periode
12.419brondagen
Statbelopen data
Sterfteringen in België, een op dendrochronologie geïnspireerde weergave van dagelijkse sterfgevallen van 1992 tot 2025
Scroll om het hout te lezen
§ 01 — Uitgangspunt

Een boom bewaart een dagboek in zijn stam. Deze bewaart dat van een land.

Een dwarsdoorsnede toont brede en smalle jaren en littekens van uitzonderlijke seizoenen.

Dit project gebruikt die grammatica voor de Belgische sterfte. Elke ring is één kalenderjaar. Positie geeft de datum, dikte volgt het dagtotaal en kleur toont een gladgestreken oversterftesignaal uit de wekelijkse basis van het project.

Een doorsnede · elke ring is één groeijaar
Een doorsnede · elke ring is één groeijaar
34
jaarringen · 1992–2025
12.419
brondagen
3.647.434
overlijdens in de reeks
§ 02 — Zo lees je het

Zes regels dragen het hele beeld.

Focus, zweef of tik op een regel

Zes regels dragen het hele beeld.
§ 03 — Specimen

De volledige doorsnede, 1992–2025.

Schuif door de jaren, speel de groei af of selecteer een ring voor het geverifieerde jaarrecord.

De volledige doorsnede, 1992–2025.
2025
Weergegeven overlijdens
19922025

Begin april 2020 week de dagelijkse sterfte sterk af van de recente seizoensbasis.

De webweergave reconstrueert de dagtellingen getrouw. De spikkels zijn decoratief en zijn geen 3,65 miljoen afzonderlijke browsermarkeringen.

§ 04 — Anomalieën

Waar de nerf breekt.

Acht perioden die de sterfte van het recente seizoenspatroon wegduwden.

Waar de nerf breekt.
Scroll · elke periode licht op in de schijf
01 / 08
aug. 2003

De hittegolf van 2003

De hittegolf van augustus 2003 viel samen met een sterke stijging van de sterfte. De historische Be-MOMO-reeks van Sciensano registreert 2.494 extra sterfgevallen in de zomer van 2003; de ring is een signaal voor alle doodsoorzaken, geen schatting per doodsoorzaak.

Sciensano · historische Be-MOMO-mortaliteitsgegevens ↗

02 / 08
feb.–mrt. 2012

Griep en sterfte aan het einde van de winter

Het late griepseizoen 2011–2012 viel samen met uitgesproken winterse oversterfte. Sciensano rapporteerde die winter 3.816 extra sterfgevallen; de grafiek alleen kan griep, koude, luchtvervuiling of andere oorzaken niet uit elkaar houden.

Sciensano · Be-MOMO-rapport winter 2017–2018 ↗

03 / 08
feb.–mrt. 2015

Een zwaar griepseizoen

De griepactiviteit in de winter van 2014–2015 viel samen met uitgesproken oversterfte. Sciensano rekent deze winter tot de winters met meer dan 5% oversterfte; dit signaal voor alle doodsoorzaken bewijst geen enkele oorzaak.

Sciensano · Be-MOMO-rapport winter 2017–2018 ↗

04 / 08
mrt. 2018

Influenza B en aanhoudende koude

De lange griepepidemie van 2017–2018 en een koudegolf vielen samen met sterfte die tot in maart boven de verwachting bleef. Sciensano schatte 3.093 extra sterfgevallen over de winter; monitoring van alle doodsoorzaken kan die niet aan één factor toeschrijven.

Sciensano · Be-MOMO-rapport winter 2017–2018 ↗

06 / 08
aug. 2020

Hitte midden in de pandemie

De hitteperiode van augustus in België viel samen met ernstige oversterfte in een intergolfperiode met lage COVID-19-sterfte. Sciensano rapporteerde 1.555 extra sterfgevallen van 5 tot 20 augustus en correlaties met temperatuur en luchtvervuiling; Be-MOMO stelt geen individuele doodsoorzaken vast.

Sciensano · Be-MOMO-rapport zomer 2020 ↗

07 / 08
nov. 2020

COVID-19 · tweede golf

De tweede geregistreerde COVID-19-golf in België viel samen met een bredere, aanhoudende stijging van de sterfte door alle oorzaken in de herfst. Sciensano vergelijkt geregistreerde COVID-19-sterfte met Be-MOMO-oversterfte; de ring schrijft niet elk overlijden toe aan COVID-19.

Sciensano · oversterfte tijdens de eerste twee COVID-19-golven in België ↗

08 / 08
jul.–aug. 2022

Een zomer met herhaalde hitte

Vier hittewaarschuwingsperiodes in de zomer van 2022 vielen samen met sterfte die vaak boven de basislijn lag. Sciensano benadrukt dat Be-MOMO niet bewijst dat hitte de oversterfte veroorzaakte; ook COVID-19 en andere omgevingsfactoren waren aanwezig.

Sciensano · (over)sterfte tijdens de zomer van 2022 ↗

§ 05 — Verkennen

Lees het ook als cijfers.

Dezelfde reeks uitgerold in grafieken. Kies een jaar en vergelijk het met alle 34 ringen.

Jaarlijkse oversterfte

Waargenomen sterfte vergeleken met de som van de wekelijkse verwachte basislijn. Selecteer een balk.

Jaarlijkse oversterfte

Dagelijkse anatomie van 2020

Dagelijkse sterfte tegenover de wekelijkse verwachte basislijn, uitgedrukt als dagtempo.

Dagelijkse anatomie van 2020

Perioden met hoogste oversterfte

De wekelijkse perioden met de grootste positieve afwijkingen in de hele reeks.

§ 06 — Verdeling

De schijf, uitgerold.

Elke lijn is de verdeling van dagelijkse sterfte in één jaar. Lange staarten wijzen op uitzonderlijk zware dagen.

De schijf, uitgerold.

Zweef over een jaar · gevuld naar overlijdens per dag

§ 07 — Verkennen

Dodelijker dan verwacht, of rustiger?

Elke geregistreerde dag vertrekt vanuit hetzelfde punt — wat de recente seizoensbasis voorspelde — en eindigt boven de lijn wanneer het gecentreerde zevendaagse sterftecijfer hoger lag, of eronder wanneer het lager lag. Beide zijden zijn bijna even talrijk, maar niet even krachtig.

Dodelijker dan verwacht, of rustiger?
48%van de dagen was dodelijker dan de recente basis
52%was rustiger dan verwacht
10 apr 2020 · +105%
11 apr 2025 · -24%
§ 08 — Verkennen

Twaalfduizend brondagen, één plot.

Eén punt per geregistreerde kalenderdag, volgens datum en dagelijkse sterfte. Schrikkeldagen blijven apart; elk jaar wordt één volledige omwenteling.

Twaalfduizend brondagen, één plot.
§ 09 — Verkennen

Een beeld, een reeks, een film.

De open pijplijn laat de schijf jaar na jaar groeien.

Gebouwd voor één land. Klaar voor elke dagelijkse reeks.

Bron, transformatie, controles en renderer zijn open.